Balata Farar

Aku Bakımı, Test Etme ve Değiştirme

Akü, aracın en çok suçlanan ama en az anlaşılan parçasıdır. Marş basmadığında sorunun kaynağı yüzde yüz akü değildir; şarj sistemi, kaçak akım, gevşek kutup başı ya da yorulmuş marş motoru da aynı belirtiyi üretir. Buna karşılık akü, ölçülebilir bir parçadır: gerilim, yük altındaki davranış, soğuk çalıştırma akımı ve iç direnç gibi somut sayılarla sağlık durumu okunabilir. Aşağıda, elinizde 10 TL'lik bir multimetre ya da orta seviye bir akü test cihazı varsa evinizin önünde uygulayabileceğiniz bir teşhis ve bakım zinciri var. Amaç, gereksiz bir araba aküsü değişimi için para harcamamak; gerçekten bitmiş bir aküyle de yolda kalmamak.

Aküyü Anlamak: Hangi Sayılar Neyi Söyler

Kurşun-asit akü, 6 hücrenin seri bağlanmasıyla çalışır ve her hücre tam şarjda yaklaşık 2,10-2,12 V üretir. Bu nedenle "12 volt akü" ifadesi yanıltıcıdır: sağlıklı ve dinlenmiş bir akünün açık devre gerilimi 12,6-12,8 V arasındadır. 12,0 V, aracı çalıştırmaya belki yeter ama akü aslında yarı boştur.

Açık devre gerilimiYaklaşık şarj seviyesiYorum
12,70 V ve üzeri%100İdeal
12,50 V~%80Kabul edilebilir
12,30 V~%60Şarj gerekli
12,10 V~%40Sülfatlaşma riski başlıyor
11,90 V ve altı%20 ve altıKalıcı kapasite kaybı muhtemel

Ölçümü doğru yapmanın kritik şartı: kontağı kapattıktan sonra en az 4-6 saat beklemek, mümkünse aracı gece bırakıp sabah ölçmek. Aksi halde plakalar üzerindeki "yüzey gerilimi" size 12,9 V gibi yanıltıcı bir değer gösterir. Acele ediyorsanız farları 30 saniye açıp kapatın, yüzey yükünü boşaltın.

Etiketteki iki sayı

Üç Aşamalı Test: Gerilim, Yük, Şarj Sistemi

Tek başına gerilim ölçümü teşhis değildir; akü dolu görünüp yük altında çökebilir. Sıralamayı bozmadan uygulayın.

  1. Dinlenmiş gerilim: Yukarıdaki tabloya göre değerlendirin. 12,4 V altındaysa önce şarj edin, sonra test edin.
  2. Marş anı testi: Multimetre kutup başlarında takılıyken aracı çalıştırın. Marş anında gerilim 9,6 V'un altına düşmemeli. 8 V civarına inen bir akü, gerilimi dolu olsa bile bitmiştir.
  3. Şarj sistemi kontrolü: Motor rölantide iken kutup başlarında 13,8-14,7 V görmelisiniz. 13,2 V altı alternatör/regülatör sorunu, 15 V üstü aşırı şarjdır ve aküyü haftalar içinde öldürür.
  4. Kaçak akım: Araç tamamen kapalıyken çekilen akım normalde 20-50 mA bandındadır. 100 mA üzeri değerler, sabahları düşük gerilimin sebebidir; bu tür ölçümler oto elektrik arızası teşhisi konusunun kapsamına girer.

Bakımlı (kapakları açılabilen) akülerde hidrometreyle her hücrenin yoğunluğunu ölçmek en net yöntemdir. Tam şarjda 1,265 g/cm³ civarı beklenir; hücreler arasında 0,050 üzeri fark varsa o akü onarılamaz.

Bakım: Ömrü Uzatan Küçük İşler

Bir akünün tipik ömrü 4-6 yıldır; ama sıcak iklim, kısa mesafe kullanımı ve kirli kutup başları bunu 2,5 yıla indirebilir. Yapılacaklar basit:

Değiştirme: Sıra, Güvenlik ve Hafıza Sorunu

Doğru zamanı belirlemek için üç sinyale bakın: marş anı gerilimi 9,6 V'un altına iniyorsa, üretim tarihi 5 yılı aşmışsa, ya da tam şarjdan sonra 48 saat içinde gerilim 12,4 V'a düşüyorsa akü bitmiştir. Bu koşullarda araba aküsü değişimi bir tercih değil, zorunluluktur.

  1. Kontağı kapatın, anahtarı çıkarın. Metal takıları çıkarın, eldiven ve gözlük takın.
  2. Mümkünse OBD portundan veya çakmaktan beslenen bir hafıza koruyucu bağlayın; aksi halde radyo kodları, cam otomatiği ve bazı adaptif ayarlar sıfırlanır.
  3. Önce eksi (-) kutbu, sonra artı (+) kutbu sökün. Takarken sıra tam tersidir: önce artı, sonra eksi.
  4. Bağlantı kel